افغاني‌هاي مقيم ايران 5/12 درصد جمعيت - چهارشنبه 2 مرداد 1387

مدير كل امور اتباع و مهاجرين خارجي گفت: در حال حاضر جمعيت اتباع افغاني ثبت نام شده و نيز غير قانوني در ايران، در حدود 5/12 درصد جمعيت اين كشور را تشكيل مي دهند.
به گزارش خبرنگار سياسي خبرگزاري فارس، سيد تقي قائمي امروز سه شنبه در مراسم افتتاح نمايشگاه دستاوردهاي اتباع افغانستان در جمهوري اسلامي ايران كه در محل وزارت كشور صورت گرفت، گفت: جمهوري اسلامي ايران با دارا بودن مرزهاي طولاني و مشتركات عديده زباني، فرهنگي، اعتقادي و ديني با همسايگان، متأثر از جنگ هاي داخلي يا منطقه‌اي و يا تغيير و تحولات سياسي، پذيراي انبوه پناهجويان و آوارگان كشورهاي همجوار بوده است.
وي افزود: با وجود كاستي هاي ناشي از جنگ تحميلي و تحريم هاي اقتصادي و محدوديت در بخش هاي مختلف آموزشي، بهداشتي و حتي جيره بندي اقلام و كالاهاي اساسي، بر اساس فرهنگ مهمان نوازي و آموزه هاي دين مبين اسلام، همواره با آغوشي باز، ناجي امواج پناهندگي و آوارگي بوده است .

مدير كل امور اتباع و مهاجرين خارجي افزود: نزديك به سي سال قبل در پي بحران هاي داخل در كشور افغانستان ميليون ها تبعه افغاني به كشورهاي همسايه بويژه جمهوري اسلامي ايران عزيمت كردند كه اين موضوع با وقوع انقلاب اسلامي و متعاقب آن جنگ تحميلي و تحريم هاي اقتصادي در جمهوري ايران همزمان بود كه جهت مديريت مناسب هجوم سريع و گسترده پناهجويان و جلوگيري از بروز يك فاجعه انساني و با اين تلقي كه پديده مزبور ماهيتي گذرا و موقتي دارد به آنان ‹‹پناهندگي جمعي و حمايت موقتي›› اعطا شد .
قائمي ادامه داد: اولين سرشماري رسمي از اتباع افغاني در كشور به سال 1360 برمي گردد كه به موجب نتايج حاصله از اجراي اين سرشماري، بيش از دو ميليون و 640 هزار نفر شناسايي شدند و بهره مندي آنان از امكانات بهداشتي، فرهنگي، آموزشي، اجتماعي و مدني، بهبود قابل ملاحظه اي يافته است زيرا سياست دولت ايران ايجاد امكان اسكان آوارگان در جامعه شهري و روستائي از بدو ورود بود، به نحوي كه هم اكنون بر خلاف رويه عمومي كمتر از 3/3درصد جمعيت در مهمانشهر يا به تعبير دقيق تر مجتمع هاي اقامتي سكونت داشته و بقيه جمعيت افغان ها در ايران در بين شهروندان اسكان دارند. به همين دليل جامعه افغان ها از اغلب رويه هاي جاري دولت در خدمات عمومي و اجتماعي بهره مند هستند .
وي افزود: در خلال سه دهه گذشته بيش از 602 هزار نفر بزرگسال افغاني، از طريق شركت در دوره هاي نهضت سواد آموزي، از نعمت سواد بهره مند شده اند در حال حاضر نيز بالغ بر 16 هزار سواد آموز در دوره هاي مقدماتي و تكميلي نهضت، شاغل به تحصيل هستند. طبق آمار منتشره از سوي وزارت آموزش و پرورش تعداد دانش آموزان افغاني كه در سال تحصيلي 71-1370 شامل 101820 نفر بود در سال تحصيلي 86-1385 به 346/199 نفر رسيده كه افزايش معادل 75درصد را نشان مي دهد .
مديركل امور اتباع و مهاجرين خارجي گفت: در بخش هاي بهداشت و درمان، ضمن افزايش پوشش واكسيناسيون از زير 2 درصد به بالاتر از 95 درصد و تقويت نظام مراقبت، پيشگيري و درمان بهداشت فردي و بهداشت محيطي و سوانح و حوادث بهبود يافته است . معاينه دانش آموزان در مدارس حداقل يك بار در سال و آموزش بهداشت فردي و دهان و دندان و تغذيه در طول سال در مدارس بعمل مي آيد .
قائمي ادامه داد: آموزش بهداشتي مستمري در مورد رعايت بهداشت فردي و محيط ارايه مي گردد و علاوه بر آن تاكنون چندين دوره آموزشي بهورز، ماما و بهيار برگزار و بيش از سه هزار نفر از اتباغ افغاني از اين دوره ها فارغ التحصيل شده اند .
وي بيان داشت: به عنوان نمونه طبق اظهارات مسئولين بهداشتي كشور هزينه درمان مبتلايان به بيماري سل بيش از دويست ميليون تومان در سال مي باشد .
قائمي در مورد سيستم بهداشت و درمان كشورگفت:ايران مراقبت و درمان اتباغ افغاني را بدون در نظر گرفتن مليت دنبال مي كند؛ تنها در فاصله زماني 85-1382 حدود يك ميليون و 476 هزار و 900 دوز واكسن فلج اطفال، سرخك، هپاتيت، سه گانه و ب ث ژ جهت اتباع افغاني مورد استفاده قرار گرفته كه با در نظر گرفتن نرخ متوسط 2500 ريال براي هر دوز واكسن، حجم سنگين هزينه هاي واكسيناسيون كه مستقيماً توسط وزارت بهداشت و درمان و صرفاً از محل بودجه هاي ملي و بدون هيچگونه كمك خارجي صورت گرفته، هويدا مي گردد .
مدير كل امور اتباع و مهاجرين خارجي گفت: هرچند آمار دقيق و روشني از مجموع فارغ التحصيلان افغاني از مراكز آموزش عالي كشور در دست نيست ليكن در جمع بندي حدود 12 هزار نفر طي 30 سال گذشته در رشته هاي مختلف آموزش عالي فارغ التحصيل شده اند و هم اكنون حدود 3700 دانشجوي افغاني در دانشكده هاي مختلف در سطوح كشور شاغل به تحصيل هستند و به طور متوسط سالانه 3 هزار نفر از طريق آزمون سراسري وارد دانشگاه هاي كشور مي شوند ضمن آنكه بيش از 16 هزار نفر نيز در زمينه علوم ديني تحصيل مي كنند .
وي افزود: در جامعه افغانيهاي ورودي به ايران، زنان به عنوان شهروندان درجه 2، در زمينه هاي اجتماعي و آموزشي كمتر امكان رشد و شكوفائي يافته بودند اما به دليل فضاي فرهنگي كشور، مشاركت زنان در امور مدني افزايش قابل توجه اي يافته است به نحوي كه امروز تلاش اغلب خانوارها در تحصيلات وحتي آموزش عالي فرزندان منجمله دختران و تغيير موفقيت اجتماعي زنان كاملاً مشهود است.
قائمي افزود: از اين رو در حالي كه نرخ عمومي سواد آموزي در ايران در سال 87 بالغ بر 6/84 درصد ثبت شده است، آمار موصوف بصورت اختصاصي در جمعيت آوارگان افغاني ثبت نام شده در ايران طي سرشماري سال 1360 هنگام ورود حدود 9/6درصد با سواد بوده اند اما طي آمايش 3 در سال 87 اين آمار بالغ بر 69درصد گرديده است كه بر اساس سرشماري مقدماتي كميته ملي احصائيه كشور افغانستان، جمعيت اين كشور در سال 1385، در حدود 24 ميليون نفر برآورد شده و 21/7 درصد جمعيت كشور شهرنشين مي باشند .
مديركل امور اتباع و مهاجرين وزارت كشور اظهار داشت: در حال حاضر مجموع جمعيت اتباع افغاني ثبت نام شده و غير قانوني در ايران در حدود 5/12 درصد جمعيت اين كشور را تشكيل مي دهند. جالب توجه آنكه نرخ آوارگان افغاني شهرنشين در هنگام ثبت نام در سرشماري سال 1360 بالغ بر 9/7 درصد بوده است. اما اين نرخ با جهش قابل توجه اي در سال 87 و طي بررسي هاي مقدماتي در طرح آمايش 3 ميزان شهرنشيني به حدود 79 درصد افزايش يافته است و تحولات اساسي و چشمگيري در نحوه و شرايط زيستي اتباع افغاني ساكن در كشور، حادث گرديده است كه اين تغيير از سوئي به منزله ارتقاء شاخص برخورداري از امكانات زير بنائي مطلوب تر نيز محسوب مي گردد .
وي به آمارهاي رسمي نرخ بيكاري در افغانستان اشاره كرد وگفت: آمارهاي رسمي نشان مي دهد نرخ بيكاري در افغانستان بين 40 تا 43 درصد است كه حدود 81 درصد مردم اين كشور كشاورز و بقيه شامل 11 درصد در صنعت ( اغلب بافندگي ) و 9 درصد در خدمات مشغول به كار هستند .
قائمي ادامه داد: در عين حال بررسي هاي مقدماتي طرح آمايش 3 سال 87 حاكي از آن است آمار افغان هاي شاغل غير رسمي در بخش كشاورزي ايران شامل حداكثر 11/16 درصد و آمار كارگران ساده افغاني در ايران هم اينك 6/12 درصد است . اين ارقام حاكي از آن است كه در عرض 30 سال گذشته اغلب شاغلين غير رسمي افغاني در ايران از كارگران ساده و يا شاغل در بخش كشاورزي تبديل به كارفرمايان، استادكاران و يا كارگران ماهر شده اند .
مديركل امور اتباع و مهاجرين وزارت كشور گفت: به اذعان كليه ناظرين منصف، جمهوري اسلامي ايران كه در دنيا به عنوان يكي از قطب هاي عمده پناهنده پذيري مطرح بوده ، همواره سطح خدمت رساني و نگهداري از پناهندگان و آوارگان را در بالاترين سطح استانداردهاي جهاني قرار داده است چراكه ايران، پذيرش پناهندگان و آوارگان و نگهداري آنان همتاي اتباع داخلي را تكليف انساني و ديني خود دانسته و در عين حال هيچگاه در صدد بر نيامده واقعيت سطح و گسترده ، كميت و كيفيت امداد و خدمات رساني به خيل عظيم پناهجويان و آوارگان خارجي را به آنگونه كه بايد بيان كند و اگر در اين دست از محافل سخني كوتاه از آمارهاي كلي ارائه مي شود ، صرفاً در راستاي تبيين كلياتي محدود و به اقتضاء موضوع جلسه است .
وي بيان تنها بودن دولت و مردم ايران در عرصه ايفاء رسيدگي به مهاجرين و پناهندگي ضروري دانست و گفت: با اينكه مجامع بين المللي بنا به وظايف و مأموريت هاي محوله مي بايستي در راستاي كاهش فشار ناشي از سه دهه ميهمانوازي از اتباع افغانستان نقشي در خور و شايسته در معاضدت با جمهوري اسلامي ايران ايفاء مي نمودند، ليكن با كمال تأسف در طول اين سال ها فقط به ارائه كمك هاي شكلي و آنهم بسيار محدود و ناچيز بسنده كرده اند .
قائمي گفت: از اين رو بار ديگر بايد بر اين موضوع تأكيد كنم كه اگر جمهوري اسلامي ايران در راه خدمت به آوارگان افغاني گامي برداشته است، بدون ترديد صرفاً با اتكا به خداوند متعال و مهمانوازي ملت شريف ايران بوده و سازمان هاي بين المللي و كشورهاي حقوق بشري در اين راستا سهم بسيار اندك داشته اند و با اين وصف مايلم بار ديگر از همكاري اين سازمان ها بويژه كميسارياي عالي پناهندگان سازمان ملل كه حداقل از نظر معنوي همواره پشتيبان جمهوري اسلامي ايران بوده اند ، صميمانه تقدير و تشكر نمايم .
وي خطاب به حضار گفت:امروز شاهد برپايي نمايشگاهي هستيم كه اميدواريم بتواند گوشه اي از دستاوردهاي اتباع افغانستان در جمهوري اسلامي ايران را در زمينه هاي مختلف فرهنگي، هنري و فني، تخصصي به نمايش در آورد.
مديركل امور اتباع و مهاجرين وزارت كشور در مورد اين نمايشگاه ادامه داد: اين نمايشگاه، دستاوردهاي انسانهايي كه چند صباحي را خود خواسته ميهمان اين مرز و بوم هستند . اين در حالي است كه كشورهاي غربي نوعاً بر اين اعتقادند كه آنها بايد پناهنده را انتخاب كنند و نه پناهنده آنان را و اين پناهنده است كه بايد مشكلات مربوط به نيروي انساني كشور پذيرنده را مرتفع كند و در سايه اين تفكر است كه امروز پذيرش پناهنده گزينشي شده است و بعضي از كشورهاي غربي با وضع قوانين محدود كننده در صدد دسته بندي افراد بر اساس نيازهايش است
وي افزود: بر اين اساس در ماه قبل سياست هاي عمومي مقابله با مهاجرت غير قانوني در اروپا تغيير فاحشي يافت، اين روند كه از 3 سال قبل آغاز شده بود، اينك وارد مرحله جديدتري شده است. در ماه گذشته پارلمان اروپا در بروكسل با 367 رأي موافق در برابر 206 رأي مخالف و 109 رأي ممتنع ، مدت بازداشت مهاجران غير قانوني قبل از اخراج به كشورهاي مبداء را 6 ماه تعيين كردند كه اين مدت در صورت ريسك فرار ، تا 18 ماه قابل تمديد است و مدت 5 سال ممنوعيت ورود به خاك اتحاديه اروپا نيز در صورت مقاومت اين نوع افراد تعيين گرديد .
قائمي اظهار اميدواري كرد: ره توشه اي كه اين عزيزان با پشتيباني دولت ايران به دست آورده اند و با كمك هاي كشورها و مجامع بين المللي، نقش مؤثر و سازنده اي در بازسازي افغانستان ايفا نمايند .
مديركل امور اتباع و مهاجرين وزارت كشور گفت: هرچند مردم عزيز افغانستاني در دنيا به عنوان مردم سخت كوش و با هوش شناخته مي‌شوند، ليكن نبايد از نظر دور داشت كه قطعاً فراهم آوردن شرايط مساعد و امكاناتي برابر با شهروندان ايراني، در رشد و شكوفايي استعدادهاي نهفته آن نقش به سزايي داشته است و اگر همين يك خدمت به درستي در راه اعتلاي كشور عزيز افغانستان برنامه ريزي شود، براي دولت و ملت ايران براي هميشه تاريخ مايه فخر و مباهات خواهد بود .
وي بيان داشت: از اين رو هر چند دولت جمهوري اسلامي ايران در كنار تخصيص 560 ميليون دلار اعتبار در اجلاس توكيو و يكصد ميليون دلار در كنفرانس لندن و سيصد و پنجاه ميليون دلار ديگر در كنفرانس پاريس، حمايت و مشاركت از پروژه هاي بازسازي تقويت سطح تجاري و رشد سرمايه گذاري در افغانستان ، سهمي ارزنده در رشد و بالندگي افغانستان داشته و دارد، اما به نظر بسياري از كارشناسان بالاترين و والاترين هديه جمهوري اسلامي ايران كه به مراتب ارشمندتر مي باشد . بازگشت صدها هزار نيروي متخصص ، ماهر و تحصيل كرده در همه عرصه ها است كه بدون ترديد در بازسازي اين كشور نقش و سهم ارزنده تر از كمك هاي نقدي و جنسي جهاني ايفاء خواهند كرد .
قائمي خاطر نشان كرد: عليرغم شرايط كنوني افغانستان كه مستمراً گروه هاي جديد را به ايران گسيل مي دارد و بازگشت تا حدود زيادي به ركود انجاميده است اما ما همچنان به فرداي روشن افغانستان اميدواريم، چراكه دستاوردهاي اتباع افغانستان در جمهوري اسلامي ايران را به عنوان سندي آشكار براي اعتلاي آينده اين كشور در پيش رو داريم .