نگاه‌هاي متفاوت مي‌توانند كنار هم كار كنند - پنجشنبه 18 بهمن 1386

بيست‌ و پنجمين سالگرد تاسيس دفتر مطالعات سياسي و بين‌المللي وزارت امور خارجه روز گذشته با حضور وزير امور خارجه و تني چند از مقامات سابق و فعلي وزارت امور خارجه برگزار شد.
به گزارش خبرنگار خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، در اين مراسم منوچهر متكي، وزير امور خارجه كشورمان طي سخناني گفت: وزارت خارجه جايي است كه در آن سنگ و آهن و آهك توليد نمي‌كند. لذا جنس توليدات دفتر مطالعات هم از اين نوع نيست.

وي با تاكيد بر اينكه مگر مي‌شود مسوولي كه يك زمان در وزارت خارجه منشا اثر بوده است و در بخشي از مسير نقش آفرين امروز به وزارت خارجه اتصال نداشته باشد؛ هرچند كه اين اتصال از نوع اداري نباشد؟

وي خطاب به دكتر عباس ملكي، رييس موسسه خزر كه از بنيانگذاران دفتر مطالعات وزارت خارجه بوده است گفت: ما شما را كه امروز موسسه مطالعاتي خزر را اراده مي‌كنيد جزيي از دفتر مطالعات و دفتر مطالعات را جزيي از موسسه شما مي‌دانيم.

متكي با بيان اينكه اتفاقا نگاه‌هاي متفاوت مي‌توانند در وزارت خارجه كنار هم كار كنند اظهار داشت: آنچه اصل است منافع ملي است. همه دولت‌هاي بعد از انقلاب با راهبري امام خميني و مقام معظم رهبري شعار استراتژيكشان حفظ منافع ملي بوده است. آنچه ممكن است در دوره‌ها و يا دولت‌هاي مختلف تفاوت داشته باشد رويكردهايي برگرفته از شرايط و اوضاع و احوال مقطع خاص خود.

وي با اشاره به عملكرد ايران در موضوع هسته‌يي گفت: اگر در زمينه مذاكرات هسته‌يي رويكرد دو سال ابتدايي را نمي‌داشتيم و توصيه فراوان اعتمادسازي عمل نمي‌كرديم امروز دليلي براي آنكه امروز دليلي براي آنكه روش خود را تغيير دهيم نداشتيم. ما رويكردي را انتخاب كرديم وقتي به سامان نرسيد اين رويكرد را در زمان همان دولت تغيير داديم و از سويي ديگر گفت‌وگو و مذاكره را براي رفع ابهامات مدبرانه در پيش گرفتيم.

وزير امور خارجه ادامه داد: مداليته حل مسايل باقي مانده كه با آژانس طراحي شد بر يك چشم انداز كاملا روشن و مشخص براي پاسخ به سوالات آژانس طراحي شد و دارد به اهداف مورد نظرش مي‌رسد.

متكي گفت: يك مداليته منطقي قابل دفاع و مرز و طرفين مي‌تواند اساس مناسبي براي حل موضوع هسته‌يي باشد. ما اعلام كرديم هر چه سوال و ابهام داريد بپرسيد و در دو ماه گذشته به نيمي از سوالات پاسخ داده شده است و باقي سوالات هم در حال پاسخ دادن است.

وي ادامه داد: البرادعي در 28 فوريه گزارش خود را از روند پاسخ‌هاي ايران به سوالات آژانس ارايه خواهد كرد.

وزير امور خارجه كشورمان تاكيد كرد: وزارت خارجه اتفاقا جايي است كه مي‌تواند از همه نظرات و خصوصا آنهايي كه درمجموعه اين وزارت هستند و با ميثاق‌هاي انقلاب اسلامي پيمان ندارد و با آن وفادار مانده‌اند استفاده كنند. ما سعي كرديم به حد توانايي‌مان با گام نهادن در جاي پاي گذشته‌گان كه سهمشان را هميشه بر اين حركت در حوزه‌هاي مختلف انجام داده‌اند از باغبان گرفته تا حوزه‌هاي محتوايي ديگر به اين فضا بسط دهيم.

وي در ادامه با اشاره به دعوت شوراي همكاري خليج فارس از رييس جمهور كشورمان براي شركت در اين اجلاس گفت: حتما تصديق مي‌كنيد كه اين يك تحول بوده است.

متكي همچنين برگزاري اجلاس سران كشورهاي حاشيه درياي خزر و صدور بيانيه در پايان اين اجلاس را از موفقيت‌ها و تحولات دستگاه ديپلماسي در يكي دو سال گذشته عنوان كرد.

وي خاطر نشان كرد: گسترش روابط در حوزه‌هاي اقتصادي، اجتماعي وغيره و جامع الاطراف كردن مناسبات از ديگر اقدامات دستگاه ديپلماسي بوده است.

وزير امور خارجه گفت: دور كردن بحران و تنش از مرزهاي كشور الفباي ديپلماسي است كه ما سعي كرديم آن را به خوبي پياده كنيم.

وي در خصوص سياست ايران با كشورهاي حوزه خليج‌فارس گفت: ما با اين كشورها از مسير افزايش دوستي‌ها وارد شده‌ايم.

وزير امور خارجه كشورمان پيشنهاد داد كه بعد از تعاملات با همسايگان و حوزه كشورهاي عربي بايد در حوزه‌ي آسيا بحث اتحاديه آسيا را طراحي كنيم.

متكي با بيان اينكه اروپا و آمريكا و سپس آفريقا موفق‌ترين اتحاديه‌ها را در سطح قاره‌هاي خود تشكيل داده‌اند اظهار داشت: تحولات جديد سياسي در ايران بازخورد نوع تعاملي است كه انقلاب اسلامي در 28 سال گذشته داشته است.

وي در ادامه گفت: ايران و ظرفيت‌هايش را دنيا بايد بپذيرد و به رسميت بشناسد ما فكر مي‌كنم مشتركات فراواني كه بين ما و كشورهاي ديگر وجود دارد مي‌تواند حداقل به شناخت بيشتر به يكديگر كمك كند.

متكي گفت: دو ابزار و ظرفيت لازم است تا حركت‌هاي فردي و يا جمعي در هدايت كشور موثر واقع شود اول آنكه بدانيم در چه مسيري مي‌خواهيم پيش رويم و در يك چشم انداز روشن و قابل دفاع آن را ترسيم كنيم. دوم آنكه توانمندي اجرايي كردن آن را فراهم سازيم.

وي ادامه داد: هر كدام از اينها به دست نيايد به ناكجا آباد رفتن است و يا اساسا "نرفتن است". و واي به حال آناني كه هر دو را ندارند.

همچنين منوچهر محمدي، معاون آموزش و پژوهش وزير امور خارجه نيز در اين مراسم گفت: در تلاشيم دفتر مطالعات سياسي وزارت امور خارجه بتواند نحله‌اي در تئوري‌سازي و توسعه علوم انساني ايجاد كند.

وي با اشاره به معروفيت اين دفتر در عرصه بين الملل گفت: اين نهاد در كشورهاي مختلف كه با مسايل ايران سر و كار دارند بسيار شناخته شده است اما ما به آنچه كه امروز اين دفتر دارد بسنده نمي‌كنيم و در تلاشيم كه بيشتر و بهتر آن را گسترش دهيم.

معاون وزير خارجه با اشاره به اينكه انتظارات نظام و دستگاه ديپلماسي كشور از اين دفتر بالاست گفت: اميدواريم در اين دفتر نحله‌اي ايجاد كنيم تا بتوانيم تئوري‌هايي در برابر جهان غرب ارايه دهيم تا فقط آنها حرفي براي گفتن نداشته باشند.

وي ادامه داد: همانگونه كه امروز پس از استقرار نظام جمهوري اسلامي و با توجه به فرمايشات مقام معظم رهبري در عرصه توليد علم گام بر مي‌داريم بتوانيم در عرصه علوم انساني نيز توليد فكر كنيم كه در اين زمينه دفتر مطالعات مي‌تواند به خوبي نقش خود را ايفا كند.

به گزارش ايسنا، دكتر محمد جواد لاريجاني نيز طي سخناني با اشاره به تاسيس موسسات زيادي در زمينه اسلام، شرق و ايران شناسي بعد از 11 سپتامبر در كشورهاي ديگر گفت: دفتر مطالعات وزارت امور خارجه مي‌تواند خوراك اين مراكز را در رابطه با ايران، اسلام و شرق تامين كند.

وي اظهار داشت: از جناب آقاي متكي تشكر مي‌كنم به خاطر توجه ويژه‌اي كه به اين مركز داشتند؛ همچنين از دكتر ولايتي تشكر مي‌كنم كه ايده تاسيس دفتر مطالعات در بيست و پنج سال قبل را پذيرفتند و اجازه دادند كه شكل بگيرد.

وي با بيان اينكه اولين گزارش درباره آينده چين و ايران را در يك اتاق چهل متري و روي پتو و روي زمين نوشتيم اظهار داشت: امروز احساس مي‌كنم بخش خوبي از عمرم براي ايجاد اين مركز صرف شده است.

وي گفت:‌ اين مركز تاسيس شد تا ايران سياست خارجي درست و موفق داشته باشد.

لاريجاني كه از بنيانگذاران دفتر مطالعات سياسي و بين المللي وزارت خارجه است گفت: در شرايطي كه در كشور چين و سياست‌هايش مورد مخالفت قرار مي‌گرفت ما در خصوص روابط ميان ايران و چين گزارش نوشتيم لذا چشم اندازي از تحولات چين در زماني كه مائو هنوز زنده بود ترسيم كرديم.

وي ادامه داد: سفر آقاي هاشمي رفسنجاني به چين در اين مركز طراحي شد همچنين زادگاه قطعنامه‌ي 598 در اين جا بود و بخشي از موهاي سفيد آقاي ظريف كه الان روبروي من نشسته‌اند بر سر اين مساله سفيد شد.

لاريجاني ادامه داد: آمريكا قطعنامه‌اي را درباره رد تمام قعطنامه‌هاي آتش بس شوراي امنيت مطرح كرده بود مبني بر اينكه بايد ايران را به اين دليل محكوم كنيم. طبيعي بود كه اين قطعنامه براي ما بد بود. اما ما ايده‌اي را مطرح كرديم تحت اين عنوان كه قطعنامه را خودمان تعريف كنيم لذا آن را در شش بند طراحي كرديم كه يكي از اين بندها آتش بس دوفاكتو بود. وقتي اين متن را به امام ارايه كرديم ايشان گفتند ما آتش بس را كامل مي‌پذيريم به شرط آنكه در اين چارچوب مسوول آغاز جنگ مشخص شود. چرا كه براي امام اين مساله بسيار مهم بود.

رييس موسسه فيزيك نظري خاطر نشان كرد: در خصوص روابط ايران با شوروي پست ماكسيسم در اين دفتربررسي شد. بعد از شروع جنگ تحميلي روابط ايران و شوروي سابق خراب شده بود چرا كه شوروي به عراقي‌ها در تجهيزات نظامي كمك مي‌كرد. بعد از مدتي سپاه پاسداران انقلاب اسلامي در گزارشي اعلام كرد كه روسيه موشك دوربرد به عراق داده است و اين مساله باعث شد تا ما با روس‌ها وارد بحث شويم بعد از مذاكراتي آنها پذيرفتند در صورت كمك به ايران به خروج آبرومندان شوروي از افغانستان آنها دست از اقداماتشان در جنگ ايران و عراق بردارند. اين مساله با مسوولان مطرح شد و امام گفتند كه ما كاري نمي‌كنيم كه ملت افغانستان با مشكل مواجه شوند. اما در زمينه خروج شوروي سابق از افغانستان توانستيم كمك‌هايي را داشته باشيم كه البته كار آساني نبود.

وي همچنين در خصوص پيام امام خميني (ره) به گورباچوف اظهار داشت: با وجود آنكه من به يكي از اين بندها كه رفتن ماركيسيم را كاملا مختوم مي‌دانست نظراتي داشته‌ام گفتم بهتر است محتاط‌تر عمل كنيم اما امام گفتند بندهاي ديگر را حذف كنيد اما اين بند را نه.

وي گفت: بعدها ديديم كه نظر امام در خصوص رفتن ماركسيسم از شوروي سابق درست بود.

لاريجاني با بيان اينكه دفتر مطالعات نقش خوبي را تاكنون داشته است پس مي‌تواند داشته باشد اظهار داشت: اين مركز قالب خوبي براي توليد فكر است. البته شايد خيلي از ايده‌ها مورد پذيرش برخي افراد نباشد اما محل خوبي براي تبادل آرا است.

وي در ادامه خطاب به حاضرين گفت: بعد از 11 سپتامبر موسسات زيادي در زمينه اسلام، شرق و ايران شناسي مثل قارچ در دنيا روييده است و در سال گذشته 50 موسسه در اين زمينه در آمريكا ايجاد شده است. دفتر مطالعات مي‌تواند خوراك اين مراكز را در رابطه با ايران، اسلام و شرق تامين كند.

بنيانگذار دفتر مطالعات وزارت امور خارجه تصريح كرد: ارايه تصميمات واقع بينانه درست و عالمانه بهترين خدمت شما به تصميم گيران است. شما مي‌توانيد پرده‌هايي كه بر اساس نداشتن آگاهي و اطلاعات براي همه مسوولان در عرصه سياست خارجي وجود دارد را برداريد و اين بهترين خدمت است.

به گزارش ايسنا، همچنين محمود بروجردي، رييس سابق مركز گفت وگوي تمدن‌ها و كتابخانه ملي در اين مراسم سخنراني كرد.

وي با بيان اينكه امروز مصادف با روزي است كه حضرت امام مرحوم بازرگان را به عنوان رييس دولت انقلاب معرفي كرد گفت: اين دولت انقلابي آنقدر پيشرفت كرد كه امروز 25 سال از عمر دفتر مطالعات وزارت خارجه‌اش مي‌گذرد.

بروجردي گفت: خوشبختانه برخي تنگ نظري‌ها در انتخاب ديپلمات‌هاي وزارت خارجه كه در سال‌هاي اول انقلاب وجود داشت امروز ديگر نيست. در اوايل انقلاب شاهد بوديم كه ديپلمات و كارشناسان را سر ميز مذاكره بلند مي‌كردند و مي‌گفتند تشريف ببريد. اين اقدامات در راستاي پاكسازي صورت مي‌گرفت اما دو سال بعد دفتر مطالعات سياسي و بين المللي وزارت خارجه احداث مي‌شود. چرا كه به اين ديدگاه رسيدند كه نظام بايد با فكر و به طور اصولي پيش رود.

وي خاطر نشان كرد: انصافا در تدوين تحولات منطقه از جمله آسياي ميانه و قفقاز، انسجام و هماهنگي خوبي ميان دستگاه وزارت خارجه بود و اين دستگاه و همكارانمان يك ذره كوتاهي نمي‌كردند.

بروجردي تصريح كرد: بايد به سمت روش‌هاي علمي برويم چرا كه مثلا كشور چين را فقط موشك اداره نمي‌كند بلكه چگونه آرام شدن به وسيله بعضي از مسايل مهم است كه اين به علوم مختلف باز مي‌گردد.

مديركل دفتر مطالعات وزارت امور خارجه نيز، اين دفتر را در خدمت منويات نظام عنوان كرد و گفت: اميدواريم اين دفتر بتواند با استفاده از گفتمان سياست خارجي كشور آنچه را كه براي كشور مطلوب است به ارمغان بياورد.

به گزارش ايسنا، سيد رسول موسوي با يادآوري اين نكته كه دفتر مطالعات همواره در خدمت سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران بوده است گفت: در اين راستا گفتمان‌هايي كه در سير تحول سياسي كشور در مسير سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران حاكم مي‌شود بر آنچه كه دفتر مطالعات عمل مي‌كند تاثير مي‌گذارد.

وي ادامه داد: انچه كه مسلم است دفتر مطالعات خود را موظف مي‌داند كه از طريق طراحي‌هاي لازم در گفتمان سياست خارجي كشور مشاركت كند تا گفتماني پويا در عرصه جهاني ارايه شود.

وي با رد هرگونه ايجاد چالش در برابر فعاليت‌هاي دفتر مطالعات اظهار داشت:‌ در يك سال گذشته كوچكترين خللي در ارتباط با دانشمندان مستقل جهان با دفتر مطالعات وجود نداشته و ما همواره سعي در رفع چالش‌ها داريم.

وي تاكيد كرد‌: اگر مهرورزي يكي از ارزش‌هاي دولت نهم است دفتر مطالعات نيز خود را در اين بحث وقف مي‌كند و سعي مي كند در اين خصوص اقدامات لازم را صورت دهد.

موسوي در ادامه با ارايه گزارشي در مورد فعاليت‌هاي اين دفتر خاطر نشان كرد: هدف از تاسيس اين دفتر اين بود كه بتواند كمك كار و هميار سياست خارجي ايران باشد كه اين مساله با تحقيق، پژوهش، تاليف و ارتباط در ديپلماسي سطح دو حاصل شده است.

وي ادامه داد: دفتر مطالعات تاكنون 670 جلد كتاب در زمينه‌هاي مختلف و نيز نشريات مختلف به زبان هاي متفاوت چاپ كرده و از زمان فروپاشي شوروي نيز در كتاب انتشار مجله آسياي ميانه و قفقاز 15 همايش بين‌المللي آسياي مركزي و قفقاز را نيز ترتيب داده است.

وي تشكيل شوراي راهبردي را يكي از ابتكارات وزارت خارجه در زمان فدارت متكي در دفتر مطالعات عنوان كرد كه هر ماه به طور مرتب جلساتي برگزار كرده است كه در آينده اي نزديك گزارش مربوط به آنها منتشر خواهد شد.

مديركل دفتر مطالعات در پايان برگزاري ميزگردها و همايش هاي مختلف را از ديگر فعاليت‌هاي اين دفتر در عرصه سياست هاي خارجي ايران برشمرد.

انتهاي پيام