دفترچه خاطره های هیتلر در نمایشگاه - شنبه 22 دي 1386

ایسکانیوز:نمایشگاه «رسوایى‌های تاریخ آلمان، بعد از ۱۹۴۵» در موزه «خانه‌ تاریخ» شهر«بن» پربا و با استقبال چشمگیر، رو به رو شده است. رسوایى، کلیدى است که به انقلابى آرام ختم مى‌شود‌. متن کوتاهى که روى دیوار، کنار قسمت ورودى نوشته شده، پس از معرفى نمایشگاه «رسوایى‌های تاریخ آلمان، بعد از ۱۹۴۵»به این جمله ختم مى‌شود.

بازید از نمایشگاه، رایگان و در موزه "خانه تاریخ" با دیوارهاى پیش‌ساخته به قسمت‌هاى مختلف و کوچک تر تقسیم شده است.
در مسیر راهروها، روى دیوارها جاى کافى براى تصویر، نوشته و تکه‌هاى بریده و قاب شده روزنامه هست. در بیش تر قسمت‌ها مانیتور کوچکى قرار دارد که فیلم‌هاى آرشیو شده مربوط به ماجرا را پخش مى‌‌کند.

البته نه بیش تر از چند دقیقه.
نخستین ایستگاه، یک فضای شش، هفت مترى است که وسط آن مبل دونفره قرمز و بزرگى گذاشته‌اند. مى‌شود اینجا نشست و چند صحنه از یکى از جنجالى‌ترین فیلم‌هاى دهه 50 میلادی را تماشا کرد.« گناهکار» فیلم سیاه و سفیدى با بازى «هیلدگارد کنف» هنرپیشه سرشناس آلمانى..
جنجالى که کلیساى کاتولیک، سال ۱۹۵۱سر این فیلم برپا کرد به دلیل لباس‌هاى کوتاه و یقه باز «هیلدگارد کنف» نبود. فیلم، داستان دخترى استکه پس از جنگ جهانى دوم به روسپى‌گرى رو می ‌آورد اما مدتى بعد با یک نقاش بیمار آشنا مى‌شود که مسیر زندگى‌ او را تغییر مى‌‌دهد.
پایان داستان، هیلدگارد با خوراندن سم به نقاش بیمار ، به زندگى پر درد او پایان مى‌‌دهد و بعد خودکشى مى‌‌کند.
مرگ داوطلبانه؟! رسوایى! مایه ننگ و آبروریزى! جریحه‌دار کردن احساسات اخلاقى! کلسیاى کاتولیک، جنجالى در محافل عمومى برپا مى‌کند. جنجالى که بر خلاف انتظار کلیسا، میلیونها نفر را به سینما مى‌کشد.«گناهکار» یکى معروف ترین فیلم‌هاى تاریخ سینماست.
دیوار پارتیشن‌هاى این قسمت پر از تکه‌هاى بریده شده روزنامه‌هاى مختلفى است که از جنجال آن روزها خبر مى‌دهند.
20 داستان این نمایشگاه ،موضوع های مختلفى دارند؛سیاسى، فرهنگى، اجتماعى یا اقتصادى. تکه‌‌هاى بریده و قاب شده روزنامه‌ها، شرایط اجتماعى روزهایى را به تصویر مى‌کشند که این داستانها رقم خوردند.

*جنجال «رزمارى»
ماجرا، داستان کشته شدن زن خودفروشى است که جنازه‌اش، در یکى از خیابان‌هاى فرانکفورت پیدا ‌شد.سروصدا وقتى بالا مى‌گیرد که روزنامه‌ها خبر مى‌دهند«رزمارى» معشوقه چهره‌هاى سیاسى و سرمایه‌داران معروف بود و مرگش نمى‌تواند بى‌ارتباط با آنان باشد.
"رسوایى رزمارى" موضوع روز مطبوعات مى‌شود. پاى چهره‌هاى معروفى به دادگاه کشیده مى‌شود؛ دادگاهى که چند سال طول مى‌کشد اما دست آخربدون یافتن آدمکش، پرونده را مختومه اعلام مى‌کند.
با این که بخش بزرگى از زندگى بیست‌وچهار ساله رزمارى، از دوران کودکى تا روزى‌ که به قتل مى‌رسد، در پرده ابهام باقى مى‌‌ماند، داستان زندگى او پس از این جنجال، موضوع یک رمان و دو فیلم مى‌شود.
روبه‌روى تصویر قاب شده‌اى از پوستر یکى از این فیلم‌ها، دختر نوجوانی ایستاده که نامش الناست.از طرف مدرسه، با آموزگارو همکلاسانش براى دیدن موزه آمده.گزارش ایسکانیوز به نقل از شبکه دویچه وله می افزاید، وقتى مى‌‌پرسى چرا دوست داشتنى از این نمایشگاه دیدن کنى؟ مى‌خندد و مى‌گوید:« دوست نداشتم! از طرف مدرسه آمدیم. فکر نمى‌کردم خوشم بیاید اما جالبه.
در هر قسمت که مى‌ایستى با این دیوارهاى پر از تکه روزنامه، انگار به آن روزها برگشتى. من از هیچ کدام از این داستان‌ها خبر نداشتم.»
در حالی که قیافه جدى به خودش گرفته اضافه مى‌کند:« نمایشگاه تاثیرگذارى است.» بعد همراه دوستش جلوتر مى‌رود.
میانه راه، بعد از چند پیچ و خم به قسمتى مى‌‌رسى که روى دیوار پوستر زن جوانى نچسبانده شده که روسرى سرش کرده و همراه چند مرد مسن‌ قدم مى‌زند. زن جوانى که در بیش تر عکس‌هاى چاپ شده در روزنامه‌هاى سالهاى ۱۹۶۸ روسرى به سر دارد اما این ربطى به داستان ندارد!

*سیلى «کلارسفل»
زن جوانی که روسرى سر کرده «بئاته کلارسفلد» خبرنگار جوانى بود که ۷ نوامبر ۱۹۶۸سیلى محکمى به صورت صدراعظم آلمان زد؛ آن هم در ملا عام و جلوى چشم محافظان شخصى.
در فاصله سالهاى ۱۹۶۶ تا ۱۹۶۹ صدراعظم آلمان «کورت گورگ کیسنگر» بود.اومدت کوتاهى دردوران نوجوانى‌اش، عضو حزب نازى بود؛ گذشته‌اى که پذیرفتش براى نسل جوان آن دوره، آسان نبود.
«کلارسفلد» خبرنگارى بود که چندى پیش از آن ماجرا، هنگام سخنرانى صدراعظم در مجلس از میان جمعیت فریاد زد:کسینگر نازى، برو به جهنم!
او همان زمان در مقاله‌اى نوشته بود:«در این جمهورى نوپا، باور کردنى نیست که یک عضو پیشین حزب نازى صدارت اعظمى را برعهده بگیرد.»
این سیلى که «کلارسفلد» آن را «سیلى خجالت» نامید و پایین چشم چپ صدراعظم را کبود کرد البته رسوایى نبود. داستان وقتى باعث رسوایى شد که کلارسفلد همان شب بازداشت شد. قاضى او را به جرم ضرب‌وشتم،یکسال به زندان فرستاد.
درست همان سال، ماجراى کتک خوردن یکى از اعضای پیشین حزب نازى به روزنامه کشید.با اینکه مضروب به شدت کتک خورده بود حکم دادگاه، پرداخت 100یورو جریمه نقدى بود.
حکم شبانه دادگاه براى سیلى کلارسفلد، از رسوایى‌هاى تاریخ 60 ساله جمهورى آلمان به شمار مى‌آید.بریده یکى از روزنامه‌هاى روى دیوار شامل بخشى از گفت و گو‌ با کلارسفلد بعد از آزادى از زندان است.او مى‌گوید:«قبول دارم این حرکتى بود که فقط به صدراعظم ختم نمى‌شد. این سیلى بود به صورت همه آنهایى که در انتخابات آزاد به «کسینگر» راى داده بودند. سیلى نسل جوان به نسلى که نازى را تجربه کرده بود.»
«بئاته کلارسفلد» خبرنگار آلمانى–فرانسوى، چهره شناخته‌ شده‌اى است که بخش بزرگى از زندگى‌اش را وقف روشنگرى و مبارزه با نژادپرستى کرد. حکم زندان او البته چهار ماه بعد، با پرداخت وثیقه به حالت تعلیق درآمد.

*دفترچه جعلی خاطرهای هیتلر
یکى‌ از بخش‌هاى شلوغ اما دیدنى نمایشگاه، مربوط به "دفترچه خاطرات هیتلر" است. به عقیده بسیارى، رسوایى "دفترچه خاطرات هیلتر"، بزرگ ترین رسوایى است که مطبوعات آلمان طى 60 سال اخیر دیده است.
آپریل۱۹۸۳ یک مجله خبرى اعلام مى‌کند دفترچه خاطرات هیتلر را 3/9 میلیون مارک از کسی که با یکى از نازیهاى قدیمى در ارتباط است، خرید.از پایان آپریل نیز نوشته‌هاى دفترچه به صورت سریال چاپ مى‌شود.
«گرد هایدمن» خبرنگار مجله بود و جعلى بودن دفترچه با آزمایش خط شناسى هم مشخص نمى‌شود.
ماجرا وقتى برملا مى‌شود که پس از انتشار دو قسمت از خاطرات، گروهى از پژوهشگران تاریخ معاصر آلمان و پژوهشگران زندگى هیتلر مدعى مى‌شوند این سبک نوشتارى با روحیه دیکتاتور، سازگارى ندارد.
با پافشارى این گروه از مجله خواسته مى‌شود‌ دفترچه را براى آزمایش فیزیکى و شیمیایى به آزمایشگاه تحقیقاتى ارتش تحویل بدهد.
مجله با اطمینان خاطر، دفترچه را تحویل مى‌دهد‌ اما نتیجه به آبروریزى ختم مى‌شود.
آزمایش نور ماوار بنفش نشان مى‌دهد کاغذ دفترچه از جنسی است که نخستین بار پس از۱۹۵۰میلادی یعنى پنج سال پس از خودکشى هیتلر، تولید و منتشر شده است.
دادگاه این رسوایى سال‌ها طول کشید و مدتها موضوع داغ مطبوعات بود.
عده‌اى همیشه آنطور که دوست دارند، ماجراها را تفسیر و برداشت مى‌کنند!
جالب اینجاست اما که با وجود آزادى مطبوعات و قوانین سفت و سخت بر اطلاع رسانى صحیح پافشارى مى‌کنند‌، برداشت همه قشرهاى جامعه از واقعیات یکسان نیست. عده‌اى همیشه آنطور که دوست دارند ماجراها را تفسیر و برداشت مى‌کنند!
مردی روبه ‌روى یک صفحه کوچک تلویزیون ایستاده و با دقت فیلمى که پخش مى‌شود را تماشا مى‌کند. فیلم بخشى از نشست مطبوعاتى «اووه بارشل» است.
وقتى مى‌پرسم ماجرا را یادتان هست مى‌گوید:« خیلى خوب! بارشل دلال اسلحه بود. وقتى دستش رو شد خودکشى کرد.»
«اووه بارشل» سیاستمدارحزب دموکرات مسیحى، مدتى نماینده مجلس و معاون وزیر فرهنگ بود. او پنج سال نخست‌وزیری ایالت اشلسویگ–هول‌اشتاین شمالى‌ترین ایالت آلمان را برعهده داشت.
سال ۱۹۸۷ بارشل متهم به تحریف افکار عمومى، پیش از برگزارى انتخابات مى‌شود‌. داستان به مطبوعات کشیده مى‌شود و بارشل در یک نشست مطبوعاتى‌ شرکت مى‌کند.
صفحه مانیتور نمایشگاه، بخشى از این کنفرانس را نشان مى‌دهد.بارشل مى‌‌گوید:« من در برابر همه اهالى این ایالت و تمامى مردم آلمان به شرافتم قسم مى‌خورم که تمامى این اتهامات علیه من، بى‌اساس هستند.»
او به دلیل پا فشارى حزبش، از حزب دموکرات مسیحى استعفا مى‌دهد و کمتر یک ماه، پس از این کنفرانس جنازه‌اش در حالیکه لباس برتن داشت، درون وام حمام اتاقش، در هتلى در ژنو پیدا مى‌شود.
چگونگى مرگ بارشل همچنان در پرده ابهام است اما کسی که روبه‌روى صفحه مانیتور ایستاده با جدیت مى‌گوید:«من معتقدم که مقصر بود.»

*رسوایى یعنى...
خیلى‌ها با برگزارى نمایشگاه مخالف بودند.از نظر حقوقى هم توانستند داستانشان بیرون بکشند. با این وجود، این نمایشگاه گفتنى زیاد دارد.
یکى از جالب‌ترین بخش‌هاى نمایشگاه، یک اتاق تاریک و کوچک است. روى دیوارهاى تاریک، نوار باریک و سفیدى دیده مى‌شود که جمله‌هاى مختلفى روى آن در حرکتند.به گزارش ایسکانیوز،
راهنمایى که گوشه اتاقک ایستاده میز کوچک کنارش را نشان مى‌‌دهد.دو رایانه روى آن گذاشته شده و مى‌گوید:«اینجا مى‌توانید بنویسید که، رسوایى از نظر شما چه مفهومى دارد. ما بازدید کنندگان مختلفى داریم که خیلى‌هایشان آلمانى نیستند. براى برگزارکنندگان نمایشگاه، نظر بازدید کنندگان مهم است.»
روى صفحه مانتیور جمله‌ ناتمامى نوشته شده: «به نظر من رسوایى یعنى،...»
راستی شما چه فکر مى‌کنید؟/120