پيشنهاد علي لاريجاني به دولتمردان نهم - شنبه 3 آذر 1386

اعتماد-در حالي که بحث درباره «بحراني بودن يا نبودن شرايط کشور» به شدت بالا گرفته است، «علي لاريجاني» طرح «آشتي ملي» در ميان «احزاب و مردان سياسي درجه يک کشور» را به عنوان راه حلي براي پايان دادن به اين مناقشات ارائه کرد.
علي لاريجاني، سرپرست مستعفي تيم مذاکره کننده هسته يي، پنجشنبه شب مقابل دوربين صدا و سيما قرار گرفت تا اين بار نه از منظر يک مقام مسوول بلکه در کسوت يک منتقد، مسوولان را به در پيش گرفتن «رفتار عقلاني» به عنوان يک پارادايم در رسيدن به «وحدت ملي» توصيه کند و در همان حال طرفين مناظره را به «آشتي ملي» فرا بخواند.
او بر همين اساس يادآور شد آشتي ملي ارکاني دارد که يکي از آنها «مسائل سلبي» است يعني «همگي قبول کنند چيزهايي مربوط به منافع و امنيت ملي است و کاري نکنند که ديگران از آن سوء استفاده کنند.»

آنچه لاريجاني در برنامه «گفت وگوي ويژه شبکه دو سيما» به عنوان چهره يي خارج از گود مسووليت، از آن سخن گفت به مجادلات چند وقت اخير دولتمردان نهم و دولت هاي سابق و اسبق در زمينه عملکرد تيم هاي هسته يي هر دوره برمي گردد. مرداني که هم اينک در نهاد رياست جمهوري مستقر هستند، عملکرد دو دولت قبلي را در پيشبرد پرونده هسته يي به صورت ويژه و مباحث اقتصادي مورد انتقاد قرار مي دهند. در مقابل روساي جمهور دولت هاي سازندگي و اصلاحات نيز با ويژه خواندن شرايط کشور، هشدار مي دهند که دولتمردان نهم بايد عملکرد مطلوب تري داشته باشند.

«هاشمي رفسنجاني» و «سيد محمد خاتمي» معتقدند بحراني شدن شرايط کشور ناشي از سياست هاي دولت نهم در حوزه بين الملل و پرونده هسته يي است. اين اختلاف نظرها مدتي است که به مجادله يي تبديل شده است که هر از چند گاهي از سوي ساکنان نهاد رياست جمهوري رنگ تهديد و افشاگري به خود مي گيرد. طرف مقابل نيز البته پاسخ تهديدها را به طرق مختلف از مصاحبه و سخنراني گرفته تا برپايي همايش هاي علمي و بين المللي، داده است.

«علي لاريجاني» که يک ماه قبل خود سرپرست تيم هسته يي دولت نهم بود، پنجشنبه شب در قالب چهره يي خارج از مناظره و به عنوان شخصيتي دلسوز به اظهارنظر پرداخت و نزديک بودن فصل انتخابات را مورد اشاره قرار داد و گفت؛ «قاعدتاً با اين فضا گروه هاي مختلف سياسي اظهارنظر دارند اما به نفع ملت نيست که درگير مسائل امنيت ملي و موضوعاتي که ديگران مي توانند از آن استفاده کنند، بشوند.»

به گزارش ايسنا او پس از ارائه پيشنهادش، مولفه هاي رسيدن به وحدت ملي را به بحث گذاشت و گفت؛ «قانون اساسي و محوريت مقام معظم رهبري به عنوان ميثاق ملي و مظهر وحدت ملي که مورد وثوق همه است مورد تاکيد است. بايد بدانيم که شخصيت ايشان مي تواند رافع بسياري از اختلاف نظرها باشد.»

دبير سابق شوراي عالي امنيت ملي، نکته ديگر را «رفتار عقلاني در کارها» دانست و راجع به آن توضيح داد؛ ممکن است هر کسي فکر کند رفتارش عقلاني است اما رفتار عقلاني متدولوژي خاصي را در هر عرصه يي به ما مي دهد که کمک مي کند طرفين روي يک پارادايم توافق داشته باشد. اگر ما کارهايمان را براساس مباني عقلاني طراحي کنيم بايد يک آراستگي اخلاقي، عقلاني و سياسي به رفتارهايمان در داخل و نيز رفتارهاي ديپلماتيک مان بدهيم تا بتوانيم ديگران را نسبت به اهداف مان متقاعد کنيم.

لاريجاني هر چند اشاره مستقيمي به هيچ يک از طرفين مناظره اخير نداشت اما مخاطب اظهارات خويش را در اين بخش به صورت ضمني دولت نهم قرار داد. چنان که گفت؛ «ممکن است حکومتگران کاري را مطابق عقلانيت انجام دهند اما گام مهم تر اين است که بتوانند ديگران را قانع کنند يا حداقل مردان ملي کشور را که آنها هم اين را بپذيرند.»

او در همين بخش بحث خويش درباره «ضرورت آشتي ملي» را «مسائل پيراموني» عنوان کرد تا خود پرونده هسته يي و دليل آن را چنين توضيح دهد. «همه رجال و احزاب سياسي وحدت نظر دارند که بايد حقوق هسته يي ايران حفظ شود. اين مساله مربوط به يک ملت نيست. از دولت ميرحسين موسوي آغاز شد و بعد در دولت هاي هاشمي و خاتمي ادامه يافت و تا دولت آقاي احمدي نژاد دنبال شد و در اين مسير هميشه يک استراتژي مشخص داشتيم البته گاهي تاکتيک ها متفاوت مي شد اما همه معتقد بوديم که انرژي هسته يي حقي است براي ايران و بايد از آن براي آينده سرمايه گذاري کنيم. ممکن است برخي بگويند در چالش هاي موجود قدري کوتاه بياييم؛ بحث اين نيست که هيچ گونه انعطافي نداشته باشيم. عقلانيت توصيه مي کند متناسب با منافع و مضار کار کنيم. اما اصل اينکه ايران اتمي شود را همه قبول دارند و معتقدم ايران به اين اصل رسيده است و کسي نمي تواند ديگر صورت مساله را پاک کند و بهتر است ديگران هم در اين چارچوب، ايران اتمي را بپذيرند و با ما صحبت کنند.»

نماينده مقام معظم رهبري در شوراي عالي امنيت ملي با بيان اينکه منازعات مختلفي به طور طبيعي در کشور وجود دارد، گفت؛ نبايد اين منازعات بر مساله هسته يي به عنوان يک پرونده ملي سايه اندازد. بايد براي منازعات چارچوبي را درست کنيم. افراد مي توانند در چارچوب يک پارادايم مشخص منازعات و اختلاف نظرها را بگويند و هميشه با رقيب شان يک مبناي مشخص براي مباحثه داشته باشند. اما من مي بينم در مسائل اقتصادي و سياست داخلي طوري اين را پيچيده مطرح مي کنند که گاهي سايه بر موضوعات مربوط به منافع ملي مي اندازد.»

به گزارش ايسنا، وي با اشاره به حساسيت شرايط منطقه گفت؛ يکي از نکات محوري که مورد رصد آنها است اين است که ايران يک بازيگر مهم در منطقه است و پرونده هسته يي در جو چنين موضوعي معنا پيدا مي کند. ما بايد منافع ملي مان را در سطحي وسيع تر ببينيم. اين منافع ملي است که بايد بر ساير مسائل سايه بيندازد نه بالعکس.

مذاکره درباره لبنان

«علي لاريجاني» هر چند يک ماه پيش از مسووليت رسمي خداحافظي کرده است، ولي اين موضوع مانع از آن نشد که راجع به روند پرونده هسته يي و وضعيت منطقه اظهارنظر نکند.

وي در خصوص تشکيل کنسرسيوم غني سازي از سوي عربستان با بيان اينکه طرح جديدي نيست، گفت؛ در گذشته بوش طرحي را داده بود که بر اساس آن بانک سوخت جهاني تشکيل شود و عده يي هم آن را دنبال کردند. لاريجاني ادامه داد؛ اين طرح منوط به اين است که کشورهاي منطقه سوخت مورد نيازشان را با تاسيس يک کارخانه در کشوري ثالث مثل سوئيس تامين کنند اما اين براي کشورهايي که به دانش هسته يي نرسيده اند آورده بدي نيست. اما براي کسي که اين دانش را در اختيار دارد دليلي نمي بينم که روي دانش و تکنولوژي اش خط بکشد در عين حال ما به عنوان ايران، اعتمادي به اين گونه طرح ها نداريم چرا که در گذشته قراردادهايي داشتيم که به آن عمل نکرده اند.

وي خاطر نشان کرد؛ البته کشورهاي منطقه در ارائه اين طرح حسن نيت دارند اما از نظر ما چيز جديدي نيست. مناقشه فعلي در بحث هسته يي ايران براي اين است که آنها مي گويند ما نبايد دانش هسته يي داشته باشيم چرا که در آينده ممکن است نگراني هايي را ايجاد کنيم.

دبير سابق شوراي عالي امنيت ملي با اشاره به بحران لبنان و مداخله کشورهاي مختلف از جمله فرانسه و امريکا در تحولات اين کشور گفت؛ در بحث لبنان فکر نمي کنم امريکايي ها کليد شيريني را به دست فرانسوي ها دهند چرا که فرانسه در لبنان حق آب و گل براي خود مي بيند. امريکايي ها مي خواهند خودشان مستقيم در آنجا حضور داشته باشند. ممکن است در برخي از مسائل فرانسه را جلو بيندازند مثل تحرکاتي که کوشنر قبلاً با کمک ما داشت و اخيراً خودش وارد شده و البته يک حالت يأس هم به او دست داده است. احساس مي کنم تا حدي امريکايي ها فرانسوي ها را سر کار گذاشته اند.

لاريجاني با بيان اينکه مساله لبنان ريشه در گذشته (جنگ 33 روزه و مسائلي بعد از آن) دارد در برنامه جهان سياست شبکه دو گفت؛ مبناي مورد مناقشه دو گروه 14 مارس و معارضه بر سر انتخابات زود هنگام مساله دادگاه بين المللي، دولت وحدت ملي و انتخابات رياست جمهوري بود. معارضه مسير را با اطمينان بيشتري دنبال کرد و خيلي از خواسته هايش را براي توافق طرفين فدا کرد چرا که مساله لبنان مورد اهميت قرار داشت.

وي در خصوص انتخاب رئيس جمهور لبنان و اينکه گروه هاي مطرح در لبنان به يک وحدتي در اين مساله برسند، گفت؛ کشورهاي زيادي اين بحث را مطرح کردند و حتي کشورهاي اروپايي با ما رايزني داشتند و ملاقات هايي با کشورهاي عربي نيز داشتيم. در حال حاضر پيشنهاداتي مطرح است اما معتقدم ديدگاه عقلا در لبنان در حال نزديک شدن به يکديگر است و من به اينکه آنها به نتيجه يي برسند اميدوارم.

به گزارش ايسنا، وي در پاسخ به اينکه آيا امريکا مي خواهد در لبنان رئيس جمهور انتخاب شود يا وضعيت بحراني ادامه يابد، گفت؛ امريکايي ها در گذشته نشان داده اند که نمي خواهند به نتيجه برسند و هر وقت نزديک به نتيجه مي شدند با توفاني آن را دور مي کردند. ما نسبت به اين اقدام آنها کدهايي داريم. در حال حاضر به دليل کنفرانس آناپوليس و اهميت اين کنفرانس برايشان ترجيح مي دهند به سمت يک سازش و صلح بروند. شايد هم قصد ديگري دارند که تاکتيک شان اين است که در لبنان به نتيجه برسند. به نوعي مساله لبنان و انتخاب رئيس جمهور نکته کليدي است که اگر در اين فاصله حل نشود براي امريکايي ها قوز بالا قوز است.

دبير سابق شوراي عالي امنيت ملي در خصوص آزادي ديگر ديپلمات هاي ايراني در عراق گفت؛ ما با سوئيسي ها چند دور مذاکره داشتيم و از آنها به خاطر زحماتشان تشکر مي کنيم اما کارشان هنوز کامل نيست و انتظار داريم در روزهاي آينده مطابق قولي که داده بودند ديپلمات هاي ديگرمان نيز آزاد شوند چرا که اصل دستگيري آنها خلاف عرف بين المللي بود.

گلايه از البرادعي

لاريجاني در بخش ديگري از اين گفت وگو از شخص البرادعي که در گزارشش همکاري هاي ايران را منفعلانه خوانده بود و نه فعالانه، گلايه کرد.

او گفت؛ «اين حرف بر اساس انصاف نيست. ما که نمي دانيم در مخيله آنها چه سوالي است. ما گفتيم سوالاتتان را مکتوب بفرستيد ما هم مکتوب پاسخ مي دهيم. پس از اين کار مجدداً گفتند ابهاماتي داريم و بعد آمدند در تهران و پاسخ هايشان را تمام و کمال داديم. بعد گفتند مي خواهيم مصاحبه کنيم و ما پاسخ مثبت داديم. ديگر چه کار بايد مي کرديم؟ درست نبود خارج از حدود کار حقوقي آقاي البرادعي اين جمله را بياورد. من در آن شيطنتي نهفته مي بينم.

وي انتقاد ديگري را از گزارش البرادعي مطرح کرد و گفت؛ البته حمل بر صحت مي کنم و اين اقدام ايشان از روي سهو بوده است؛ ايشان پا را از مداليته فراتر گذاشته است؛ مداليته زمانبندي رسيدگي به مسائل را مشخص کرده است. اينکه در بندهاي مختلف گفته شده در هفته هاي آينده موضوعات بعدي را مطرح مي کنيم درست نيست. البته ما آماده ايم به زودي همه مسائل حل شود. اما بايد مطابق با الگو و مداليته جلو برويم.

مواظب باشيم گزک دست 1+5 ندهيم

لاريجاني با بيان اينکه ما نمي توانيم مانع حرف ها و زياده گويي هاي ديگران شويم، گفت؛ وقتي گزارش البرادعي منتشر شد ابتدا عده يي گفتند که از اين گزارش شگفت زده شده ايم و برخي هم دردسرسازي هايي مي کردند و مي گفتند گزارش ايشان (البرادعي) معيوب است و مشکل دارد. برخي کشورها هم اظهاراتشان زياده از حد متکي بر اميال خود بود و مي گفتند گزارش در حد انتظار ما نبود؛ ما نمي دانيم حد انتظار شما چيست. ما ضابطه درست کرديم و اين مداليته حسنش در اين است. رفتار ما و رفتار آژانس در يک چارچوب قرار گرفته است. سوال ما اين است که آيا ايران به مداليته عمل نکرده است؟

وي گفت؛ البرادعي در سخنانش تاکيد کرد ايران مطابق مداليته پيشرفت خوبي داشته است حالا اگر شما توقع داريد شق القمر صورت گيرد به خودتان مربوط است. معتقدم کار آقاي البرادعي تا حد زيادي گام هاي مثبتي را برداشت البته ايراداتي به متن ايشان هست. ايشان بايد با حجم همکاري بسيار ايران نظرات قاطع تري را ارائه مي کردند.

وي با اشاره به برخي تحرکات براي تصويب قطعنامه يي ديگر عليه ايران گفت؛ اينها تقلا مي کنند تا قطعنامه ديگر را صادر کنند اما اين ديگر خيلي غيرمنطقي است. ما بايد مراقب باشيم در شطرنج آنها بازي نکنيم. بايد طوري عمل کنيم که گزکي دست آنها ندهيم. مثل کاري که با آژانس انجام شد.