خاتمی: با انتخابات قهر نکرده‌ایم - يکشنبه 11 شهريور 1386

آفتاب: سیدمحمد خاتمی در دیدار جمعی از اعضای شورای مرکزی و اعضای فعال «انجمن فرهنگ و سیاست دانشجویان دانشگاه شیراز» تاکید کرد: در مورد انتخابات ما قهر نکرده‌ایم؛ بلكه انتظاراتی داریم كه امیدوارم برآورده شود.

خاتمی با اشاره به انتخابات آتی مجلس شورای اسلامی تاکید کرد: ما در انتخابات شرکت می کنیم و حق ما است که شرکت کنیم. البته زمینه انتخاب آزاد باید فراهم شود و هرچه مردم گفتند پذیرفته گردد و جوری نباشد که ته دل مردم و پیروزشدگان و شکست خوردگان این باشد که آنچه به وجود آمد طبق قانون و نتیجه خواست مردم نبود.
رییس جمهور پیشین کشور افزود: باید مصلحت کشور را بگوییم که کشور ما در معرض تهدید است و اگر یک اقلیتی بیاید و همه را حذف کند و به نام اکثریت اعتماد متقابل مردم و نظام را از بین ببرد، امنیت نظام به مخاطره می‌افتد.البته باید نقد کنیم و هر نقدی را هم براندازی ندانیم.

وی با اشاره به اینکه تجربه تاریخی ما مبنی بر اجماع بر نخواستن است، تاکید کرد: ما بر روی خواسته‌ها اجماع نمی‌کنیم و اصلا خواسته‌هایمان را معین نکرده‌ایم و بعد از آن تلاش نکرده‌ایم تا حول محور آن خواسته اجماع کنیم و حرکت خود را شکل دهیم، این مشکل بزرگ تاریخی ماست.

وی تاکید کرد: در مورد ائتلاف متاسفانه هم در مباحث تئوریک و هم در مباحث عملی این آشفتگی‌ها وجود دارد. این مشکل در اصول‌گرایان، اصلاح‌طلبان و حتی روشنفکران ما هم وجود دارد و این رسالت اندیشمندان و تشكل های اصیل است که چنین موضوعاتی را مورد بررسی قرار دهد و از دل آن گفتمان وحدت را پدید آورند. یکی از رسالتهای ما تبیین اصول اصلاح‌طلبی است.

رییس‌جمهور پیشین کشورمان افزود: در سال 56 که درگیریها و کشتارها و چهلم ها اوج گرفته بود امام(ره) اعلام کردند که امسال جشن نیمه شعبان نداریم؛ چون قطعا وضع آن زمان مرضی حضرت بقیه الله نبود و ما باید اعلام می‌کردیم که از این وضعیت ناراضی هستیم و عزاداریم .همانجا یک عده ای در برابر امام ایستادند و بعضی از کسانی که امروز خیلی ادعای دفاع از اسلام و تلاش برای دفع مفسدین و نزدیک دانستن اندیشه خود با اندیشه اصلی امام را دارند، آن زمان امام را تخطئه کردند ودر قم جشن مفصلی را در دهن‌کجی به امام برگزار کردند؛ البته باید دید کدام یک از این جریانها در مسیر امام زمان هستند.

خاتمی این مسئله را مسئله ای تاریخی و نه فردی دانست و افزود : در طول تاریخ ما چه مسئله ای وجود داشته؟ دین چه جایگاهی داشته؟ سیاست خارجی چه جایگاهی داشته؟ حاکمان استبدادی کجا بوده‌اند؟ روشنفکران و نخبگان ما چه جایگاهی داشته اند؟ توده مردم ما در چه وضعیتی بوده‌اند؟ و چه تحولات و حوادثی از مشروطیت به بعد و قبل از آن رخ داده است؟ آیا می‌توان یک خواست مشترکی را که برآمده از وجدان جامعه باشد استنباط کنیم ؟ اگر می خواهیم خدمتی به مردم ، جامعه و تاریخمان انجام دهیم باید همسوی با این خواست تاریخی باشیم تا پایگاه تاریخی اجتماعی و مردمی خود را داشته باشیم و گفتمان ما متناسب با آن خواست تاریخی باشد.

وی افزود: ما در حرکتهای اجتماعی 100تا 150 سال گذشته کاملا سه اصل مشترک «آزادی‌خواهی»، «استقلال‌خواهی» و «پیشرفت‌خواهی» برخاسته از وجدان و خواست جامعه را مشاهده می کنیم و کم و بیش در کشورهایی نظیر کشور ما و به خصوص کشورهای اسلامی و برخی کشورهای جهان نیز چنین چیزی وجود دارد که هم تحت تاثیر دین، هم تحت تاثیر شرایط خودشان و هم تحت تاثیر شرایط جهانی بوده اند.

خاتمی افزود: اگر ما فقط به مسئله آزادی بیندیشیم و آن را طبق معیارهایی که ابتدا در غرب تجربه و بعد تعریف شده است بپذیریم می بینیم از عقل محض کانت تا عقل تاریخی دیلتای که تاکنون هم تقریبا مورد قبول است ،بسیاری از این تعریف ها در بستر تاریخی و اجتماعی خود شکل گرفته و قابل تعمیم به همه جوامع نیست و نمی توان گفت چون غرب در حرکت خود به لیبرال دموکراسی رسید پس باید در جامعه ما هم لیبرال دموکراسی راپیاده کرد؛ اما آزادیخواهی مسئله مشترک همه انسانها در طول تاریخ بوده و به صورت بارزی در دوران ما تجلی كرده است؛ اما جامعه ما به علت مذهبی بودن و دینی بودن هویت مردم ، اسلامش را هم خواسته حفظ کند.

خاتمی تصریح کرد:هنر امام (ره) ارائه اسلامی بود که با خواست تاریخی مردم ایران مبتنی بر آزادیخواهی هماهنگ بود و اسلام ناب هم در عرصه اجتماعی همین است و اصلا انقلاب برای تحقق همین آزادی و استقلال و رفع عقب‌ماندگی صورت گرفت. امروز نسل پیشتاز و روشنفکر ما باید فاصله خود را با سنت گرایانی که هیچ گونه دغدغه اجتماعی نداشته اند و همچنین روشنفکرانی که هویت تاریخی مذهبی مردم را نادیده گرفتند مشخص کند.

خاتمی با بیان اینکه «معتقدم آن اسلام اجتماعی که با خواست تاریخی مردم و سازگار با هویت مذهبی و معنوی مردم بوده ، به صورت جمهوری اسلامی مطرح شده است»، گفت: در دل اسلام آزادی یعنی آزادی سیاسی ،حق اظهار نظر ، حاکمیت مردم بر سرنوشت و حق ابراز رای و تعیین کنندگی حضور مردم و مسئول بودن حکومت در برابر مردم و نهادهای مردمی و قدرت داشتن مردم به جابه جایی قدرت بدون توسل به زور و خشونت وجود دارد و معنای دموکراسی و جمهوری ،هم همین است .

خاتمی در مورد گفتمان چپ مذهبی نیز گفت: گفتمان دهه‌های اخیر حرکت اسلامی گفتمان چپ بوده است یعنی امام این گفتمان را مطرح نکرده است.امام اسلام و آزادی و سقوط دولت پهلوی را مطرح کرده است و بعضی روشنفکران تحت تاثیر فضای چپ موجود وقت، گفتمان چپ مذهبی را رایج کردند.گفتمان چپ هم در دنیا شکست خورده است و از رده خارج شده است. پس از آن باز آشفتگیهایی به وجود آمده است و گفتمان اصلاح طلبی گاهی تنه به تنه لیبرالیزم زده است. چون ما مشخص نکرده ایم نظر مستقل خودمان چیست. اما می توانم در متن همه جریانات اسلامی روشن، جریانی به نام اصلاح طلبی را ببینم که باید چارچوب آن را مشخص و از نظر تئوری هم آن را قوی کنیم.

رییس بنیاد باران در مورد کوتاهی نسبت به جریان دانشجویی نیز گفت: کوتاهی نسبت به جریان دانشجویی را انکار نمی کنم؛ممکن است ما هم کوتاهی کرده باشیم اما این مسئله باید در مجموعه دیده شود.



کد مطلب : 64387