ایران؛ محور دیدار بوش و پوتین - دوشنبه 11 تير 1386

آفتاب- عصر یک‌شنبه به وقت تهران، جرج دبلیو بوش رئیس‌جمهور آمریکا در حالی در اقامتگاه تابستانی خود در «کنبانک پورت» از ولادیمیر پوتین و همسرش استقبال کرد که منابع دیپلماتیک، نزدیک کردن دیدگاه مسکو و واشینگتن درباره ایران را یکی از اهداف اصلی این دیدار ذکر کرده‌اند.

آن گونه که منابع خبری گفته‌اند، «جرج بوش» رئیس‌جمهور در حال افول آمریکا و «ولادیمیر پوتین» رئیس‌جمهور روسیه در مذاکرات دو روزه خود که یکم و دوم جولای صورت می‌گیرد 3 دستور کار مهم دارند: بحث درباره سپر موشکی آمریکا و متحدان غربی‌اش، دورنمای سیاسی کوزوو و بحران اتمی ایران. این در حالی است که به گفته منابع غربی، با توجه به این که آمریکا هدف از طرح جنجالی سپر موشکی را مقابله با «تهدیدات ایران و کره شمالی» ذکر کرده است، نهایتاً دو موضوع اصلی در دستور کار سران دو ابرقدرت سابق قرار خواهد داشت: موضوع ایران و موضوع کوزوو!

با توجه به تنش‌های اخیر کاخ‌سفید و کرملین، در مورد نتایج احتمالی این دیدار دو روزه ارزیابی‌های مختلفی ارائه شده است. با این حال ناظران بین‌المللی همگی بر چند نکته اتفاق نظر دارند. نخست آن که تیرگی شدید روابط دو کشور که توسط برخی از تحلیلگران به «بازگشت دوباره زمینه‌های جنگ سرد» تعبیر شده است، آن چنان فضای مذاکرات را تحت تاثیر قرار داده که امید چندانی به حصول یک درک مشترک از شرایط بین‌المللی نمی‌رود. ناظران در عین حال تاکید می‌کنند که با وجود تمام اختلافات، دو رهبر قدرتمند می‌کوشند حداقل از تشدید وخامت اوضاع جلوگیری کرده و زمینه‌های حل و فصل اختلافات بنیادین دو طرف را فراهم سازند. ناظران بین‌المللی البته بر نکته دیگری نیز تاکید دارند و آن «تشریفاتی» بودن اقامت 2 روزه پوتین در آمریکا (در مسیر سفر دوره‌ای به آمریکای لاتین) به رغم اهمیت فوق‌العاده آن است. این نکته موضوعی است که توسط «تونی اسنو» سخنگوی کاخ سفید نیز روز یک‌شنبه تلویحاً مورد تاکید قرار گرفت: «اجازه بدهید توجه شما را قویاً به این موضوع جلب کنم که نباید در انتظار نتایجی جدید از مذاکرات پرزیدنت بوش و پرزیدنت پوتین باشید. این دیدار در واقع امکانی است برای رهبران دو کشور تا صادقانه و صریح با یکدیگر سخن بگویند».

با تمام پیش‌زمینه‌های فوق، خبرگزاری‌های بین‌المللی روز یک‌شنبه در گزارش‌های مختلف خود تصریح کردند که جرج بوش در گفتگو با ولادیمیر پوتین به دنبال حمایت روسیه از تحریم‌های شدیدتر جمهوری اسلامی ایران خواهد بود. خبرگزاری رویترز در گزارشی با اشاره به این که «نشست بوش و پوتین غیر رسمی است» تاکید کرد در خصوص نگرانی‌های آمریکا و روسیه نسبت به برنامه‌های اتمی ایران همگرایی فزاینده‌ای میان دو کشور وجود دارد و در دیدار بوش و پوتین «قطعاً» درباره قطعنامه‌ جدید شورای امنیت علیه ایران مذاكراتی انجام خواهد شد. رویترز همچنین یادآور شد که گفتگوهای دو رهبر درباره سپر موشکی در حاشیه مذاکرات مربوط به ایران قرار خواهد گرفت و از اهمیت چندانی برخوردار نخواهد بود.

«نیویورک تایمز» نیز در گزارشی پیرامون این دیدار «مهم اما غیر رسمی» تاکید کرد بوش قصد دارد از پوتین بخواهد از گام‌هایی در جهت افزایش فشار اقتصادی به ایران حمایت كند. همچنان که دویچه‌وله در گزارش خود یادآور شد «تخمین خطر ایران» یکی از موارد اختلاف میان رؤسای جمهوری آمریکا و روسیه و یکی از محورهای اصلی مذاکرات بوش و پوتین خواهد بود. این نکته، در گزارش‌های بی‌بی‌سی، فرانس‌پرس، آسوشیتدپرس و رویترز نیز مورد تاکید قرار گرفت.

به این ترتیب به نظر می‌رسد که رهبران دو کشور روسیه و آمریکا در حالی به یک دیدار دوستانه و غیر رسمی رفته‌اند، که «ایران» مهم‌ترین سرفصل گفتگوهای آنان در اقامتگاه تابستانی بوش پسر خواهد بود.