نبض برنامه‌های تلویزیون با SMS می‌زند - شنبه 5 خرداد 1386

توجه برخی برنامه‌سازان تلویزیون به پیام‌های کوتاه ارسالی از سوی بینندگان به اندازه‌ای زیاد شده که به نظر می‌رسد بدون پیام‌های کوتاه این نوع برنامه‌ها از حرکت بازمی‌ایستد.
به گزارش خبرنگار مهر، چند سالی است SMS یا همان پیام کوتاه تلفن همراه رواج بسیار زیادی پیدا کرده، به گونه ای که اکنون از آن به عنوان یک شبه رسانه یاد می شود. به جهت اینکه دریافت و ارسال پیام کوتاه به سادگی صورت می گیرد، سرعت مبادله اطلاعات در این سیستم بسیار بالاست و از سوی دیگر هم قابل اعتماد است و هم اهمیت بسیار زیادی دارد.
یکی از موارد استفاده از اس ام اس، انتقال پیام های تبلیغاتی و اطلاع رسانی است. این پیام از عرض تبریک یا تسلیت روزهای مختلف تا اعلام مسایل مختلف اجتماعی و خدماتی از سوی سازمان ها و شرکت های دولتی و خصوصی را شامل می شود. کارکرد دیگری که برای این پدیده در نظر گرفته شده نظرسنجی درباره مسایل مختلف از جمله برنامه های تلویزیونی است که طی دو سال اخیر بسیار گسترش یافته است.

نظرسنجی برنامه های شبکه های مختلف می تواند راهی مناسب برای به وجود آوردن ارتباطی دوسویه میان مخاطب و برنامه باشد، به خصوص برای برنامه هایی که به صورت زنده اجرا می شوند و دست اندرکاران آن می توانند شکل برگزاری یا حتی نحوه ارایه مضمون را تغییر دهند. در عین حال پیام های کوتاه مردمی که به برنامه های مختلف ارسال می شود، به عنوان منبعی برای به دست آوردن آمار نظر مخاطبان برنامه می تواند مورد استفاده کارشناسان قرار بگیرد.

آنچه گفته شد تنها یک روی سکه است. وجه دیگر استفاده برنامه ها از پیام های کوتاه مردمی اعتماد و اتکا بیش از اندازه به این SMSهاست. از این جهت که با اعلام تعداد پیام های کوتاهی که به برنامه ارسال شده درصدد به رخ کشیدن تعداد مخاطبان برنامه خود هستند.

نکته دیگر اینکه، برخی برنامه های تلویزیونی با طرح یک مسابقه و دریافت پاسخ آن از طریق پیام کوتاه جایزه ای به نسبت قابل توجه را برای برندگان در نظر می گیرند. در چنین شرایطی بسیار طبیعی است که مخاطبان حاضر به هزینه کردن چند تومان برای به دست آوردن چند ده هزار تومان باشند. البته بدون شک باید برنامه مخاطبی داشته باشد که در مسابقه شرکت کنند، اما گاه همین مسابقه انگیزه ای برای تماشای یک برنامه می شود!

مسئله دیگری که از نگاه و نظر برنامه سازان دور می ماند اینکه وقتی برنامه آنها برای چند میلیون مخاطب پخش می شود، ارسال حدود 100 یا 150 هزار SMS نمی تواند مایه مباهات برنامه سازان باشد. به خصوص که در حال حاضر تعداد دارندگان تلفن همراه در کشور بیش از چند میلیون نفر است و اگر حدود 20 درصد از مخاطبان بالقوه تلویزیون یک برنامه را تماشا کنند، برای رسانه ای که مجانی برنامه پخش می کند، آماری بسیار معمولی است.

مجموعه برنامه های "90" و "شب شیشه ای" از پیام های کوتاه استفاده های زیادی می کنند. چنانکه مجری "شب شیشه ای" در بخشی از برنامه پیام های کوتاه مخاطبان را می خواند تا توجه خود را به نظر مردم نشان دهد. در میان مطالبی که از سوی مردم ارسال می شود، در بسیاری مواقع مسایلی وجود دارد که قابل اعتنا نیستند. دلیل اصلی این امر را در نگاه عام و غیرتخصصی عموم مخاطبان و واکنش های احساسی آنها به مسایل مختلف باید جستجو کرد.

به نظر می رسد این برنامه ها جای اینکه به نظرات غیرتخصصی مخاطبان دل ببندند، اگر از نقد و نظر منصفانه و در عین حال کارشناسانه و حرفه ای منتقدان استفاده کنند، بدون تردید در بهبود و افزایش سطح کیفی برنامه بسیار تاثیرگذارتر خواهد بود یا اینکه حداقل به این نقدها اشاره داشته باشند تا به این طریق توجه به صداقت و انصاف در برنامه را نشان بدهند.

استفاده افراطی برنامه های تلویزیونی از SMS تا جایی پیش رفته که از مدتی قبل این شایعه در بین مخاطبان رایج شده که سود ارسال پیام های کوتاه به سود طرفین ماجرا یعنی صدا و سیما و مخابرات می رود. هر چند این فقط یک شایعه است و تکذیب هم شده، اما بدون تردید زیاده روی در استفاده از این پدیده باعث سلب اعتماد مخاطبان می‌شود.